Hümanizm

 Hümanizm (İnsancılık)

Hümanizmden bahsetmeden önce biraz geçmişe bakalım. Antik dünya zamanında felsefe, bilim, düşünce, insanlık, din her şey iyi durumdadır. Daha da ilerlemesi beklenirken Roma İmparatorluğun yıkılışıyla barbar krallık, imparatorluklar ortaya çıkmıştır. Yaklaşık 1000 yıl süren dönem boyunca her şey oldukça geriye gitmiş, halkı elinde tutmak için baskılar çoğalmıştır. İşin tarih kısmını bir kenara bırakacak olursak bu dönemde insanlar önemsenmemiş; hatta kötü, günahkar görülmüştür. Bu 1000 yıl içerisinde olayları değiştirmek, insanları aydınlatmak isteyenler olsa da susturulmuş hatta idam edilmiştir. Ta ki 14. yy sonlarına kadar. 

14. yy sonlarında insanların önemli olduğunu insanlığa hatırlatan bir akım ortaya çıkmıştır: Hümanizm. 

Hümanizm kelime anlamı olarak insan odaklılık, insan merkezcilik, insancıllık demektir.

Hümanizm; ortaçağ anlayışı olan insanın günahkar doğduğunu reddederek insanı üstün kılmış; insan aklını, adaleti, etik kavramlarını temel alarak insanı; hitabet, retorik, edebiyat, tarih, ahlak ve varoluş felsefesiyle geliştirmeyi ve yüceltmeyi amaçlamıştır. 

Buradaki amaç "insandan büyük bir şey yoktur"dan ziyade insanların bir birey olduğunu hatırlatmaktır. Bin yıl sonra ortaya çıkan bu akım aslında bin yıl geri götürmüştür insanlığı çünkü ortaçağla kıyaslandığında antik dönem hazinedir. 

Bu dönemin en ünlü yazarları ve eserleri şunlardır; 

Dante- İlahi Komedya, Yeni Hayat, Canzoniere

Montaigne- Denemeler

Boccacio- Decamerone, Flostirato, Ameto, Flocolo

Rabelais- Pantagruel, Gargantua, Üçüncü Kitap, Dördüncü Kitap, Beşinci Kitap

Petrarca- Canzoniere, Trionfi, Le Rirne

Cervantes- Galatea, Don Kişot

W. Shakespeare- Windsorlu Şen Kadınlar, Yanlışlıklar Komedisi, Kum Gürültü, Beğendiğiniz Gibi, Hırçın Kız, Venedik Taciri, Fırtına, Romeo ve Juliet, Hamlet, Julius Caesar, Machbeth, Othello, Kral Lear

Ronsard-Aşklar; Odlar, Eglogalar

Bizim edebiyatımızdaki temsilcileri ise Sabahattin Eyüpoğlu, Nurullah Ataç ve Vedat Günyol'dur.